دوشنبه صبح، دانشجویان پیام نور نسبت به امتحان تشریحی مردد و نگران بودند! عادت کرده اند به امتحانات تستی، که هیچ تأثیری در پیشرفت قدرت استدلالی شان ندارد. نتیجتاً با این که قرار بود چهار سؤال (یک مورد اختیاری) در اختیار تک تک دانشجوها قرار گیرد، پیشنهاد دادم که در دو گروه تقسیم شوند و هر گروه (10 نفر) به دو سؤال پاسخ دهد. تقسیم وظایف را هم به عهده خودشان گذاشتم. تأکید کردم که اگر می بینند در جمعشان کسی تنبل است، او را بیرون کنند تا جدا امتحان بدهد. و بعد وقتی دیدم دچار اختلاف شده اند قانون تازه ای وضع کردم: می توانید نظر اکثریت را به عنوان پاسخ اصلی بنویسید و مخالفان، نظرشان را ذیل برگه پاسخ (که برای هر سؤال، جدا بود) با ذکر نام، تشریح کنند، به شیوه دیوان بین المللی دادگستری. گویا اختلافشان از اساس رفع شد و دیگر مشکلی نبود! قرار شد هر سؤال 30 نمره داشته باشد و جمع نمره هر گروه (صفر تا 60) تقسیم بر 10 و نمره مساوی به همه اعضای گروه داده شود و بعداً حضور در کلاس و تحقیق به عنوان بارم کمکی افزوده شود. سوالهای دو گروه با روش «قانون باز» چنین بود:
* گروه یک (نمره: 45)
1 – اصول بین المللی راهنمای قانونگذاری در تابعیت را نام ببرید و همه موارد را توضیح دهید.
2 – با توجه به قانون مدنی و ضمن استناد به مواد قانونی، انواع نظامهای حقوقی مربوط به تابعیت را تعریف و نوع نظام حقوقی تابعیت ایران را بررسی کنید.
* گروه دو (نمره: 52)
1 – منظور از عقد ذمّه چیست؟ پنج مورد از شرایط عمومی آن را ذکر کنید.
2 – فرزند ناشی از ازدواج زن ایرانی و مرد خارجی تحت چه شرایطی ایرانی محسوب خواهد شد؟ تابعیت وی اصلی است یا اکتسابی؟ چرا؟
مقاله «اجرای کنوانسیون مبارزه با فساد در جریان خصوصی سازی» که پیش از این در همایش نظارت بر اجرای اصل 44 ارائه نمودم، در نشریه خبرنامه کانون وکلای اصفهان منتشر شده است.
امتحان میان ترم همه درسهایی که در دانشگاه پیام نور برعهده دارم، پس از هماهنگی با دانشجویان و تعیین بخشهای امتحانی، در آخرین جلسه برگزار خواهد شد.
پاسخ سوال پنجم مشکل ساز شده بود. بعضی از همکلاسیها با خودشان برگه ای حاوی پاسخ سرجلسه آورده بودند و میخواستند رونویسی کنند که موافقت کردم و معاون آموزش هم در جمله شدیدا معناداری گفت: «از بابت امتحانات شما (از نظر تقلب) خیالمان راحت است!» بماند که بعضی ها جزوه را در سایز کوچک کپی کرده بودند و میان صفحات کتاب قانون چسبانده بودند!
الف) به چهار سؤال زیر با استدلال و مستند به اصول و مواد قانونی پاسخ دهید. (هرسوال 5/2 نمره)
1 - دو مفهوم و تعریف عام (ماهوی) و خاص (شکلی) از «قانون اساسی» را بنویسید.
2 – هدف تفکیک قوا چیست؟ انواع آن را توضیح دهید.
3 – چهار نهاد مرجع ابتکار قانون و شیوه های ابتکار قانون در نظام حقوقی ایران را توضیح دهید.
4 – چهار مورد از ابزارهای نظارتی مجلس را توضیح دهید.
ب) به یکی از دو سؤال زیر مستدل و مستند به اصول و مواد قانونی پاسخ دهید. (10 نمره)
5 - شهرداری اصفهان که یک مؤسسه عمومی «غیردولتی» محسوب می شود، یک ایستگاه و شبکه «رادیویی» راه اندازی نموده است. با توجه به غیردولتی بودن شهرداری و با بررسی اصول 44، 175 و 177 قانون اساسی و با رعایت اختیارات رهبری براساس بند یک اصل 110 قانون اساسی...
اولاً آیا اقدام شهرداری منطبق با قانون اساسی است یا خیر؟
ثانیاً اگر پاسخ منفی است، تحت چه شرایطی ممکن است اشخاص غیردولتی براساس قانون اساسی بتوانند شبکه رادیویی یا تلویزیونی راه اندازی نمایند؟
6 – سه ابزار حقوقی برای حفظ استقلال قوه مقننه از قدرت اجرایی را با توجه به نظام حقوقی ایران نام ببرید و دو مورد را توضیح دهید.
سؤالات درس حقوق اشخاص و اموال پیش روی شماست. این درس تلفیقی (مدنی یک و 2 خودمان به انضمام مباحث تابعیت!) از ابتکارات خاص دانشگاه علمی کاربردی است! این ترم قرار شده به هیچ کس ارفاق نکنم اما آخرش...
به چهار سؤال زیر با استدلال و مستند به اصول و مواد قانونی پاسخ دهید. (هرسوال 5 نمره)
1 – آقایان «الف» (مقیم اصفهان) و «ب» (مقیم مشهد)، طی قرارداد بیعی، محل کار دوست مشترک خود در قم را به عنوان اقامتگاه خود ذکر کرده اند... اولاً آیا ذکر اقامتگاهی به جز اقامتگاه واقعی شان از نظر قانونی صحیح است؟ ثانیاً چنانچه «ب» از پرداخت ثمن معامله خودداری کند، «الف» باید به دادگاه چه شهری برای مطالبه، مراجعه کند؟ ثالثاً پس از اقامه دعوی، اوراق قضایی طرفین، هر یک باید به چه محلی ابلاغ شود؟
2 – جنون ادواری آقای «ج» طی حکم دادگاه در تاریخ 1/5/1388 تأیید شده و «د» به عنوان قیم او منصوب شده است... اولاً انتشار حکم مزبور در چه شرایطی ضروری است؟ ثانیاً چنانچه «ج» پس از این تاریخ معامله ای انجام داده باشد، صحت، عدم نفوذ یا بطلان چنین معامله ای را بررسی نمایید. ثالثاً آیا «د» می تواند از پذیرش سمت قیمومت خودداری کند؟ چگونه؟ رابعاً در صورتی که معلوم شود «د» قبلاً ورشکسته بوده و اینک مطالبات طلبکاران را تصفیه کرده است؛ وضعیت قیمومت وی را بررسی نمایید.
3 – الف) انواع مال را از حیث قابلیت انتقال مادی نام ببرید و تعریف کنید.
ب) هر یک از اموال ذیل از همین حیث در زمره کدام نوعند؟ تصویر نقاشی ترسیم شده بر دیوار، تراکتور مزرعه، حق التحریر کتاب برای نویسنده، نهال درخت که هنوز در زمین کاشته نشده است.
4 – حقوق ناشی از مالکیت را نام ببرید، تعریف کنید و برای هر یک مثال بزنید.
5 – نظامهای حقوقی مربوط به تابعیت را نام ببرید. ضمن تحلیل مواد قانونی مربوطه، نوع نظام نظام حقوقی تابعیت ایران را مشخص کنید.
الف) به سه سؤال زیر پاسخ دهید:
1 - ویژگیهای امور حاکمیتی را نام ببرید. (5/1)
2- موضوعات حقوق بین الملل خصوصی کدامند؟ (5/1)
3- چهار مورد از موضوعات مطرح شده در قانون اساسی را نام ببرید. (2)
ب) به سه سؤال از سؤالات زیر پاسخ دهید: (هر سؤال 5 نمره)
4 - منظور از معیار شخصی و سازمانی برای تمایز حقوق عمومی و حقوق خصوصی چیست؟ این معیار چه ایرادی دارد؟
5 – محدودیتهای قوه مجریه در تصویب آیین نامه ها چیست؟
6 – چهار مورد ضمانت اجرای قواعد حقوقی را نام ببرید و یک مورد را توضیح دهید.
7 – عدالت توزیعی و معاوضی چه تفاوتی با هم دارند؟ برای هر یک مثالی بزنید.
+ مدتی این مثنوی...
وبلاگ، برایم تمام شدنی نیست. مدتی که نبودم هم به خاطر مشکلات اینترنتی بود و هم برای کاستن از اعتیادم! برگشته ام اما راستش حرف خاصی هم ندارم و همچنان «قانونم آرزوست...»
تنها یک نکته و آن این که گویا سایت حقوق.کام دچار مشکل شده است؛ پس فقط برای آدرسم در یاهو ایمیل بفرستید. اگر این یک ماهه به حقوق.کام چیزی فرستاده اید، نمی توانم باز کنم و لطفاً مجدداً برای یاهو بفرستید!
خدمت همکلاسی هایم هم باید خبر بدی بدهم! از کلاس 75 نفری (و شدیداً غیراستاندارد مبانی حقوق)، 23 نفر موفق به کسب نمره قبولی (12) نشدند...
سؤالها را پیش روی آقای پدر گذاشتم که حدود 30 سال است در حوزه فرهنگی دولت مشغول خدمت است. فرمودند: اینها را ... هم نمیتواند جواب بدهد!
الف) به دو سؤال زیر پاسخ دهید:
1 - کتاب «زندگانی امیر المؤمنین (ع)» اثر زنده یاد «دکتر سیّدجعفر شهیدی» است. دو مورد از حقوق معنوی مربوط به این اثر را نام ببرید و ویژگیهای این نوع حقوق را بیان کنید.
2 - دو تعریف حقوق فرهنگی را ذکر کرده و رابطه این دو را توضیح دهید.
ب ) به 3 سؤال از سؤالات زیر پاسخ دهید:
3- چهار مورد از محدودیتهای آزادی بیان را بر اساس موازین بین المللی نام ببرید.
4 – رسیدگی به جرایم مطبوعاتی در صلاحیت کدام دادگاه است؟ در قانون اساسی چه نکاتی برای رسیدگی به این جرایم پیش بینی شده است؟
5 – چه ایراداتی بر محدودیتهای مندرج در «آیین نامه ساماندهی فعالیت پایگاه های اطلاع رسانی اینترنتی» وارد است؟
6 – قطعنامه های مجمع عمومی سازمان ملل (مانند قطعنامه 155/62) درباره «تنوع فرهنگی و جهانشمولی حقوق بشر» بر چه موضوعاتی تأکید دارند؟ حداقل چهار مورد را نام ببرید.
+ تصحیح برگه های این ترم هم تمام شد. حیف که نمره های ۲۰ یک کلاس نسبتا بدانضباط (!) بیشتر از ۲۰های یک کلاس خوب و دلچسب بود! یکی از مباحثی که شاید همکلاسیهایم فکر میکردند باید در امتحان می آمد، نظامهای حقوقی بهره مندی از حقوق فرهنگی بشر بود که بدون طرح سؤال، بعضی ها در برگه امتحان از این موضوع هم کمی نوشته بودند! در همین راستا توجه دوستان را به صدور مجوز تجمع در کمتر از یک روز جلب میکنم:
سؤالات آزمون درس بررسی قوانین مواد مخدر در پی می آید... خواسته یا ناخواسته وقتی حین جلسه میخواستم درباره یکی از سؤالات توضیح بدهم گفتم: دوستانی که مواد مخدر دارند... چه کسی «مواد مخدر» داشت؟!
1 – در دیدگاه جامع «دلماس مارتی» سیاست جنایی چگونه تعریف می شود و منظور از «پدیده مجرمانه» در این دیدگاه چیست؟ (2)
2 – انواع سیاست جنایی را نام ببرید. به نظر شما کدامیک از آنها تأکید بر «سرکوبگری» دارند و کدامیک بیشتر مبتنی بر «پیشگیری» است؟ (2)
3 – سه نظریه اصلی درباره مجازات اعدام در جرایم مواد مخدر را توضیح دهید. آیا امکان لغو این مجازات وجود دارد؟ (4)
4 – به نظر شما در طراحی یک سیاست جنایی جامع برای مبارزه با مواد مخدر بر چه مسائلی باید تأکید شود؟ حداقل چهار مورد بیان کنید. (2)
+میان ترم مواد مخدر
+عطف به مصوبه مجمع تشخیص درباره حقوقدانان شورای نگهبان؛ یکی از نمایندگان ظاهراً اصولگرای مجلس گفته است آیا حضور همزمان هاشمی رفسنجانی در مجمع تشخیص و مجلس خبرگان زیرسؤال نمی رود؟! پاسخ این است که خیر! نه طبق اصول قانون اساسی و نه طبق قوانین عادی! مخصوصاً که عضویت مجلس خبرگان منتخب مردم است و عضویت مجمع به انتصاب رهبری!!! بماند که ماهها پیش از این نوشته بودم که چنین قانونی مغایر قانون اساسی هم نیست. اگر تصمیم مجمع، «سیاسی» است آیا منتقدان شورای نگهبان حق ندارند تصمیم شورا در رد مصوبه مجلس را «سیاسی» بدانند؟!
http://iran-newspaper.com/HTMLResources/Tools/PrintVersion/?NewsID=newsContent_12776
سه سؤال اول برای دو درس حقوق اساسی و قانون اساسی مشترک بود و سه سوال بعدی فقط برای درس قانون اساسی...
الف) به سه سؤال زیر پاسخ دهید:
1 – فرایند بازنگری قانون اساسی را توضیح دهید. (6)
2 – چهار مورد از وظایف و اختیارات رئیس جمهور را با استناد و ذکر اصول قانونی مربوطه نام ببرید. (4)
3 – با استناد به اصول قانون اساسی، دو نوع «همه پرسی» را نام برده و توضیح دهید. (4)
ب) به دو مورد از سه سؤال زیر پاسخ دهید. (یک سؤال اختیاری است)
4 – فرض کنید مجلس طی مصوبه ای، شرایط انتخاب کنندگان (رأی دهندگان) و انتخاب شوندگان (نامزدها) در انتخابات مجلس را به طریق ذیل، تعیین نموده باشد؛ حداقل 3 اصل نقض شده قانون اساسی در این مصوبه را مشخّص کنید. (3)
شرایط انتخاب کنندگان: تابعیت ایران، اعتقاد به مذهب رسمی کشور و...
شرایط انتخاب شوندگان: تابعیت ایران، عدم وابستگی یا عضویت در احزاب و گروهها و...
5 – با استناد به اصول قانون اساسی پاسخ دهید: (3)
بودجه هر سال توسط کدام نهاد تهیه و پیشنهاد می شود؟
دیوان محاسبات زیر نظر کدام نهاد است؟
وظیفه دیوان محاسبات چیست؟
6 – با ذکر اصول مربوط از قانون اساسی، تعیین کنید که حداقل چه میزانی از نمایندگان مجلس باید برای تصویب موضوعات زیر رأی موافق بدهند: (3)
انجام همه پرسی تقنینی:
تصویب آیین نامه داخلی مجلس:
توقف انتخابات در زمان جنگ و اشغال نظامی کشور:
+ میان ترم حقوق اساسی
http://maghami.blogfa.com/post-529.aspx
این روزها وکلا درگیر آیین نامه ای شده اند که بیش از گذشته، استقلال کانون وکلای دادگستری را به عنوان یک نهاد غیردولتی – هرچند عمومی – مخدوش میکند. دو مقاله درباره امکان حقوقی دادخواهی از دیوان عدالت اداری و صلاحیت این مرجع...
+ یک دیوان عدالت اداری دیگر؟ - دکتر شریعت باقری
http://ijl.blogfa.com/post-130.aspx
+ نگاهی دیگر به گستره اصل 173 قانون اساسی – دکتر ویژه
http://ijl.blogfa.com/post-131.aspx
اینها سؤالات پایان ترم درس کسب و کار ازدیدگاه اسلام است. همه نمره آوردند و البته بعضی ها به زحمت و ارفاق و با توبیخ شفاهی! حتی یکی از سؤالات نسبت به میان ترم، تکراری بود اما باز هم...!!!
1 - دو اصل برائت و عدم چه شباهت و تفاوتی با یکدیگر دارند؟ (4)
2 - انواع ربا را نام ببرید و تعریف کنید. (3)
3 – محسن و مجید و علی مشترکاً یک زمین زراعی خریده اند و هرکدام یک سوم از ثمن را پرداخته اند. مجید سهم خود را به علی فروخته است تا علی با محسن شریک شود. آیا محسن می تواند معامله علی و مجید را فسخ کند؟ اگر فسخ امکانپذیر است به چه دلیل؟ (2)
4 – محسن که تولیدکننده سی دی های کپی غیرمجاز است، با مراجعه به علی چند بسته سی دی خام خریداری کرده است. با توجه به این که علی از شغل غیرقانونی محسن مطلع است، اما حین معامله اشاره ای به دلیل خرید سی دی نشده است؛ صحت معامله مزبور را از دو جهت حقوقی (قانونی) و شرعی بررسی نمایید. (5)
5 - محسن مبلغ یک میلیون تومان خرید کالا به مجید بدهکار است و باید آن را تا پایان تیرماه پرداخت کند. علی و حسین ضمن پذیرش ضمانت محسن قبول کرده اند که در صورت عدم پرداخت توسط محسن، آنها بدهی را می پردازند. اینک...
اولاً آیا عقد ضمانت صحیح است؟ طرفین این عقد چه کسانی هستند؟
ثانیاً مجید به کدامیک از ضامن ها می تواند مراجعه کند؟ و از هرکدام چه قدر از طلب را می تواند مطالبه کند؟
ثالثاً در صورتی که علی بدهی را بیستم تیرماه پرداخت کند، در همان روز می تواند به محسن مراجعه کرده و پولش را مطالبه کند؟
رابعاً چنانچه علی و حسین امکان پرداخت وجه را نداشته باشند، چه حقی برای مجید به وجود می آید؟ (6)
+ میان ترم همین درس: http://maghami.blogfa.com/post-513.aspx
سؤالات میان ترم درس حقوق اساسی. به نظر خودم آسان چون فقط یک قضیه مطرح شده و به نظر دانشجوها سخت! از دوستان حقوقی دعوت میکنم نظرشان را درباره سؤال اول برایم بنویسند. هرچند میدانم عبارت "به نظر شما" در امتحانات درسی بیش از یک "تعارف" نیست!
1 – به نظر شما آیا مقدمه قانون اساسی، ارزش و اعتبار حقوقی دارد؟ (2)
2 – منظور از حق دادخواهی چیست و چه لوازم و پیش نیازهایی دارد؟ (2)
3 – ممنوعیت یا مجاز بودن شکنجه را از دو منظر قانون اساسی و شریعت اسلام، توضیح دهید. (2)
4 – یکی از وزارتخانه ها، طی اطلاعیه ای جهت استخدام کارمند کارشناس شرایطی را معیّن نموده است؛ ازجمله:
تابعیت جمهوری اسلامی ایران
حداقل 30 سال سن
مرد بودن
تأهّل و...
مستدل و مستند به اصول قانون اساسی حداقل سه اصل نقض شده قانون اساسی در این اطلاعیه را بیان کنید. (4)
سؤالات میان ترم حقوق بین الملل خصوصی (1) دانشگاه پیام نور سمیرم. منبع امتحان، کتاب دکتر سلجوقی است اما امتحان میان ترم بر مباحث مطرح در کلاسها متمرکز بود.
1 – طاهر 19 ساله از پدر و مادری افغانی در زاهدان به دنیا آمده است و تمام عمر خود را در ایران اقامت داشته است. با استناد به مواد قانونی بفرمایید:
اولاً تابعیت ایرانی او براساس کدام مقرره قانونی حاصل می شود و مبنای این مقرره کدام سیستم تابعیت است؟
ثانیاً اگر او پیش از کسب مجوزهای قانونی اقامت در ایران توسط والدینش، متولد شده باشد؛ خللی در تابعیت ایرانی او پدید می آید؟
ثالتاً در صورت تردید در تابعیت او چه مرجعی باید به موضوع رسیدگی کند؟ تجدیدنظر از رأی آن مرجع در صلاحیت چه مرجعی است؟ (2)
2 – «حق دسترسی کنسولی» را به عنوان یکی از آثار تابعیت توضیح دهید. مبانی حقوقی این حق چیست؟ (2)
3 – اصول بین المللی راهنمای قانونگذاری داخلی در مورد تابعیت را نام ببرید. (1)
4 – با توجه به محدودیتهای ناشی از تابعیت اکتسابی، به نظر شما آیا فردی که تابعیت ج.ا.ایران را کسب کرده است می تواند به سمت مشاور هنری رییس جمهور منصوب شود؟ به عنوان بازرس ویژه رئیس جمهور چطور؟ (لطفاً با استناد به مواد قانونی پاسخ دهید.) (1)
+ در این صفحه هایی که می بینید بدون اجازه یا اطلاع من، مقالاتم منتشر شده است!
http://www.farsnews.net/newstext.php?nn=8710300676
http://paymandaily.af/spip.php?article222
http://aftab.ae/articles/politics/world/c1c1239598751_caspian_p1.php
البته قبلا به اندیشکده روابط بین الملل اجازه داده ام هر چه خواستند از وبلاگم بردارند:
آنچه در ادامه مطلب می خوانید مصاحبه ای است که با «رکن چهارم» به عنوان نشریه داخلی گروه روابط عمومی و خبرنگاری دانشگاه علمی کاربردی فرهنگ و هنر انجام داده ام. زحمت انجام مصاحبه با خانم دارسنج از دانشجویان مرکز بوده است. در این مصاحبه کوتاه و مختصر به معرفی رشته مشاوره حقوقی صنوف پرداخته ایم...
ادامــه مـطـلـب
دو روز گذشته دو روزنامه مشابه یا بهتر بگویم دو چاپ متفاوت از «اندیشه نو»، روزنامه حامی مهندس موسوی نظرم را به خود جلب نمود! جالب این بود که روی نسخه ای که ظاهری شبیه نسخه های اول داشت، نوشته شده بود «چاپ دوم». یعنی روزنامه چاپ اول در 12 صفحه (10 ص داخلی سیاه و سفید و 2 صفحه بیرونی رنگی) با تیتر متفاوت، عکس متفاوت، چینش و رنگ لوگوی متفاوت و مطالب متفاوت نسبت به چاپ دوم بود که در 4 صفحه (تمام رنگی) منتشر شد. تصمیم گرفتم یکی از دو چاپ را به کلاس ببرم و درباره اش از دانشجویان بپرسم که آیا تمایز لوگو، مطالب، تعداد صفحات و... یعنی تمایز بنیادین (و چه بسا غیربنیادین) چاپ اول و دوم روزنامه قانونی است یا غیرقانونی؟! قرار شد پاسخشان را هفته آینده بیاورند. اما تا جایی که مواد مختلف آیین نامه و قانون مطبوعات را دیدم – ازجمله مواد 1، 6 و 7 قانون مطبوعات و مواد 1، 2، 4، 7 ، 10 و 23 آیین نامه اجرایی – هیچ محدودیتی در این زمینه وجود ندارد! می ماند نظریه سوءاستفاده از حق و تقلب نسبت به قانون! اگر با کتاب مواجه بودیم می شد به ماده 3 آیین نامه صدور مجوز دایمی نشر کتاب استناد کرد که براساس آن تا وقتی در اثر تغییری پیش نیامده باشد، مجوز قبلی معتبر است.
نظر شما چیست؟
البته در کلاس برای جلوگیری از شائبه تبلیغاتی، فقط لوگوی روزنامه را به دانشجوها نشان دادم و اینجا هم رسماً اعلام می کنم که به هیچ وجه قصد ندارم در انتخابات به نفع یکی از نامزدها موضع گیری کنم و در عمل بی طرف خواهم بود. هرچند امروز رأی خودم را در برگه نظرسنجی که در دانشگاه بود نوشتم!
اینها سؤالات امتحان میان ترم درس کسب و کار از دیدگاه اسلام است که دیروز برگزار شد. قبول دارم امتحان نسبتاً سختی است؛ اما هدف اصلی آن توجه دادن دانشجویان به سختی درسها و نیاز به تلاش بیشتر در این رشته و همینطور آشنایی شان با نحوه طراحی سؤال در درسهای حقوقی بود...
ادامــه مـطـلـب
در خصوص قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی مصوب 12/7/85 می توان به نکات ذیل اشاره نمود:
1 – در این ازدواج حتی اگر زوجه طبق تبصره 2 ماده 987 ق.م تابعیت خارجی شوهر را بپذیرد، باز هم فرزندانش مشمول این قانون می شوند.
2 – تنها فرزند ناشی از «عقد ازدواج» مشمول این قانون می شود چون بر کلمه «ازدواج» تصریح شده است، بنابراین استدلالهای مربوط به تابعیت فرزند طبیعی ناشی از پدر ایرانی در اینجا قابل استناد نیست.
3 – بخش اول این قانون (ماده واحده و تبصره یک) مربوط به کسانی است که پیش از تصویب یا تا یک سال پس از تصویب قانون (تا 12 مهر 1386) متولد شده اند. این افراد برای کسب تابعیت ایران صرفاً باید شرایط ذیل را داشته باشند:
1 – تولد فرزند در ایران باشد. درواقع گویا قاعده خاک دراینجا اهمیت بیشتری دارد؛ چون قانون برای فرزندان «زنان ایرانی» است اما اعطای تابعیت منوط به تولد طفل در ایران است. 2 – شخص تا سن هجده سالگی نباید سوءپیشینه کیفری یا امنیتی داشته باشد. دراین مورد مفهوم پیشینه کیفری روشن است؛ اما مفهوم «پیشینه امنیتی) مبهم است؛ آن هم برای فردی هجده ساله. 3 – شخص باید تابعیت غیرایرانی خود را رد کند؛ در اینجا اعلام موضوع کفایت می کند و اگر تابعیت اصلی دیگری داشته باشد، دیگر آن تابعیت برای دولت ایران قابل استناد نخواهد بود. (منع دو تابعیتی بودن) 4 – ازدواج پدر و مادر باید با رعایت اجازه دولت طبق ماده 1060 ق.م انجام شده باشد. از این نظر که هدف پیشنهاددهندگان این قانون، بیشتر رفع موانع تابعیتی و تسهیلات حمایتی برای فرزندان ناشی از ازدواج زن ایرانی و مرد خارجی بود و از آنجا که بسیاری از این ازدواجها بدون رعایت مفاد 1060 ق.م انجام شده بود، این شرط عملاً اجرای قانون را محدود به موارد خاصی نموده است. 5 – فرد مزبور باید در صورتی که 18 سال یا بیشتر دارد، ظرف یکسال از تصویب قانون یا اگر کمتر از 18 سال دارد باید تا یک سال پس از هجده سالگی تقاضای تابعیت ایرانی را ارائه نماید.
4 – بخش دوم قانون مربوط به افرادی است که در این محدوده زمانی (تا 12 مهر 86) به دنیا نیامده اند و در آینده متولد شده یا خواهند شد. این افراد هم برای کسب تابعیت ایرانی باید شرایطی داشته باشند؛ ازجمله ازدواج والدین آنها با رعایت ماده 1060 ق.م. انجام شده باشد. خودشان در ایران متولد شده و پس از 18 سالگی نیز ظرف یک سال تقاضای تابعیت ایران را ارئه کنند. در مورد این افراد شرط سکونت پنج ساله مندرج در ماده 979 ق.م. ضرورت ندارد.
5 – تابعیت ناشی از این قانون، تابعیت اکتسابی است و آثار و محدودیتها این نوع تابعیت را دارد.
6 – با توجه به نگارش قانون و استفاده از جمله «... به تابعیت ایران پذیرفته می شوند» به نظر می رسد هیأت دولت باید آنها را به تابعیت ایرانی بپذیرد و برخلاف ماده 983 ق.م نمی تواند درخواست آنها را رد کند.
7 – فرزندان موضوع این قانون، قبل از تحصیل تابعیت و تا پایان مهلت یکساله ارائه تقاضای تابعیت، علیرغم آن که احتمالاً بیگانه شناخته می شوند، حق اقامت در ایران را خواهند داشت.
+ متن قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی
http://www.iranbar.org/pt1356.php#1302
امتحان میان ترم حقوق بین الملل خصوصی یک، روز جمعه 8 خرداد ساعت 10 برگزار می شود.
روز گذشته نخستین جلسه درس حقوق فرهنگی برگزار شد. شاید برخی دوستان نسبت به این که من (با تحصیلات در حوزه حقوق بین الملل) ارائه این درس را برعهده گرفته ام، تعجّب کرده و احیاناً از جهات مختلف ابراز مخالفت کنند. اما پذیرش ارائه این درس، بی دلیل نبود! در ادامه مطلب، تیتر مباحث جلسه اول را می بینید. با ارائه سایر مباحثی که در طول ترم ارائه خواهد شد متوجه می شوید که این درس هم بی ارتباط با حقوق بین الملل نیست! احتمالاً به جای معرّفی مقالات مختلف، بخشهایی از کتاب «حقوق بشر و آزادیهای اساسی» دکتر هاشمی نیز به عنوان منبع امتحان معرّفی خواهد شد؛ به ویژه از آن جهت که میان قواعد حقوق فرهنگی بشر و قوانین موضوعه ایران، بررسی تطبیقی نیز انجام شده است. امیدوارم از نظرات و راهنمایی های دوستان بهره مند شوم.
جلسه اول
· تعریف حقوق (دستمزد، جمع حق، قوانین و مقررات): قوانین و مقرراتی که بر یک جامعه معین حاکم است و اجرای آنها از سوی دولت تضمین و حمایت می شود.
· رابطه حقوق و فرهنگ:
1 – فرهنگ، نیروی سازنده حقوق
2 – فرهنگ، عامل تقویت یا تضعیف مقررات
3 – حقوق، عامل شکل دهنده و جهت دهنده به فرهنگ
4 – حقوق، بیان کننده سیاستهای فرهنگی
5 – حقوق، تنظیم کننده روابط فرهنگی (تلاش حقوق برای قاعده مند کردن همه روابط اجتماعی: حقوق فرهنگی به معنای خاص): قانون مجازات اسلامی، قانون مطبوعات، قانون برنامه چهارم توسعه، قانون منع بکارگیری الفاظ بیگانه، آیین نامه های متعدد، بخشنامه ها)
· مبانی حقوق: نظم و عدالت – دولت؟
· تفاوت حقوق با اخلاق و مذهب: هدف و ضمانت اجرا
· اوصاف قاعده حقوقی:
1 – کلّی بودن
2 – الزام آور بودن: حقوق، ضمانت اجرا دارد اعم از ضمانت اجرای مدنی (بطلان، الزام به انجام تعهد، جبران خسارت و...) یا ضمانت اجرای کیفری (مجازاتهای گوناگون نظیر حبس، جزای نقدی و...)
3 – اجتماعی بودن: هدف آن تنظیم روابط اجتماعی است
4 – تضمین ضمانت اجرا از سوی دولت
http://www.thenutgraph.com/user_uploads/images/2009/02/07/UN_member_states_animation.gif
» حاشیه تدبیر: شیخ طرح تازه رو کرد
صبح یکباره تماس گرفتند که ورودیهای جدید دوره های کارشناسی از امروز می آیند و باید کلاس برگزار شود و این هم برنامه شما... روز اول استقبال خوبی از کلاسها نشد، مخصوصاً که تعطیلی روزهای گذشته مانع ارائه برنامه به دانشجویان شده بود! برنامه متنوع این ترم – که کمی هم برایم غیرمنتظره بود – معجون جالبی برایم ساخته و قصد ندارم شانه خالی کنم! هرچند مطمئناً کلاسهای حقوق اساسی چیز دیگری خواهد بود. امروز فقط سعی کردم به دانشجویانم بقبولانم که حقوق اساسی و قانون اساسی باید نگرانی و مسأله روزمره آنها باشد! تا چه پیش آید...
» حاشیه روزگار
چند روز نیستم. فردا شب می روم که شاید خاطرات تلخم از سفرهای اخیر به تهران را کمرنگ کنم؛ مخصوصاً اگر بتوانم مراحل تصفیه حساب را طی سه روز انجام دهم!!! سه روز برای چنین کاری در تهران بی در و پیکر... امیدوارم وقت کمی نباشد!
+ برنامه کلاسها به روز شد.
بد نیست دوستان و همکلاسی های قدیمی، با گذاری بر این سؤالات، موضوعات درس مقدمه علم حقوق را یادآوری کنند.
الف) لطفا به 5 سؤال زیر پاسخ دهید:
1- «حاکمیت» را به منزله معیار تعیین کننده تمایز حقوق عمومی و حقوق خصوصی تعریف وویژگیهای امورحاکمیتی را براساس ماده 8 ق.م.خ.ک بیان کنید و دو مورد از مصادیق آن راذکر کنید. (5 نمره)
2- اوصاف قاعده حقوقی را نام ببرید و یک مورد را توضیح دهید. (3 نمره)
3 - منظور از «تابعیت» چیست و این موضوع در کدامیک از شاخه های حقوقی مطالعه می شود؟ (2 نمره)
4 - با توجه به اصل 85 قانون اساسی کدام یک از مصوبات مجلس، «قانون آزمایشی» است؟ (2 نمره)
5 - منابع حقوق اسلامی (فقه) را بر اساس تقدم نام ببرید. (1 نمره)
ب) به دو مورد از سه سؤال زیر پاسخ دهید. (یک سؤال اختیاری است)
6 - امضای مصوبات مجلس و همه پرسی، پس از تأیید شورای نگهبان بر عهده کدام مقام است؟ آیا امضا، جزو «وظایف» این مقام است یا «اختیارات» وی؟ در صورت استنکاف، چه تضمینی برای امضا و ابلاغ قانون پیش بینی شده است؟ (2 نمره)
7 - دو نقش اصلی دیوان عالی کشور را در تأمین اقتدار قانون شرح دهید. (2 نمره)
8 - چه موضوعاتی در حقوق اساسی مطرح است؟ منبع اصلی حقوق اساسی ایران چیست؟ (2 نمره)
پ) دانشجویانی که در طول ترم، تحقیق و کنفرانس ارائه نکرده اند یا مایلند نمره کتبی به جای کنفرانس لحاظ شود، به سؤال زیر پاسخ دهند:
9 – ارکان «عرف» را در معنای حقوقی آن نام برده و تعریف کنید. (3 نمره)
ت) دانشجویانی که در طول ترم تحقیق و کنفرانس ارائه نموده اند، عنوان تحقیق خود را ذکر نمایند (3 نمره):
طی سه هفته گذشته بیشتر به عنوان مراقب امتحانات در دانشگاه بودم و کشفیات جالبی هم داشتم! امروز هم بالأخره برای اولین بار از دانشجویانم امتحان گرفتم. با این که تمرکز سؤالات روی مباحث چندبار تکرار شده کلاس بود ولی از نمرات راضی نیستم! فقط یک نفر واقعاً بیست شد و چند تا نمره خوب هم داشتیم که با ارفاق به 19 و نیم و 19 و هفتاد و پنج نمره دادم! اگر آن یک نفر، بیست تقریباً واقعی را نیاورده بود، اینها را هم 20 می دادم اما دیدم اگر به آنها هم 20 بدهم، بی عدالتی است!
در برنامه درسی رشته مشاوره حقوقی صنوف، درسی هست با عنوان «کسب و کار از دیدگاه اسلام» که در پودمان دوم ارائه می شود و اولین درس نسبتاً حقوقی (فقهی) دانشجویان محسوب می شود. در ترمی که گذشت دانشجوها مدام از برنامه بد درسها گلایه داشتند، تقریباً هر هفته! و البته هرکسی با دیدن برنامه اعلام شده توسط دانشگاه متوجه ایرادات می شود. برنامه عناوین دروس و سرفصلها نیاز به بازنگری جدی دارد که باید امیدوار باشیم در آینده این بازنگری انجام شود، و هر چه سریعتر! بعضی از دانشجوها به دلیل همین درسهای غیرمرتبط سرد شدند و انصراف دادند! به همین دلیل تصمیم گرفتم درس کسب و کار را خودم ارائه کنم تا هم مباحث را به سمت قانون مدنی بکشانم و هم فرصت بیشتری برای ارتباط با دانشجوها باشد. سرفصلهای این درس، مجموعه ای از یک دوره فقه معاملات است! نکته جالب این که مثلاً در سرفصلها، مبحثی درباره قراردادهای کار وجود دارد که معلوم نیست نویسندگان از درج این مبحث چه هدفی داشته اند! آیا منظور همان اجاره اشخاص است یا مفاد قانون کار؟ مفاد قانون کار که مربوط به فقه نیست! گمان نمیکنم در یک ترم 16 جلسه ای همه موارد قابل تدریس و بحث در کلاس باشد. از طرفی منبع مشخّصی برای ارائه درس وجود ندارد. به همین دلیل تصمیم گرفتم جزوه ای برای درس تهیه کنم! تجربه جالبی است! مباحثی مختصر از اصول فقه و قواعد فقه را در ابتدای مباحث آورده ام و بعد وارد احکام معاملات و اقسام عقود و... خواهم شد. گمان کنم به قول اساتید یکی از دانشگاهها «باید در طول ترم، درس را بسازیم!» این هم تجربه ایست.
جمعه و شنبه می خواستم اول کلاسها روز دانشجو را به دانشجوها تبریک بگویم ولی هر بار فراموش می کردم! دو بار خود دانشجوها یادآوری کردند و شدیداً احساس ناخوشایندی داشتم از این که بعد از شش سال، 16 آذر دیگر مال من نیست! نه این که در آن سالها معجزه ای میشد در این روز! نه! همین دانشجو نبودن، حس خوشی نیست.
خوش به حال دانشجوها و حتی دانشجونماها! بنابراین با کمی تأخیر به همه کسانی که کارت دانشجویی دارند، روز دانشجو را تبریک می گویم، تا خودم هم که هنوز با دانشگاه، تصفیه حساب کامل نکرده ام، مشمول این تبریک بشوم!
حاشیه روزگار» با احسان قرار گذاشتیم بعد از مدتی همدیگر را ببینیم و دیدیم. رفتیم «دلداده» را هم دیدیم که شخصیتهای تلویزیونی را «کپی» و در سینما «پیست» (Copy – Paste) کرده بودند، تقریباً به جز جواد رضویان! بعد کارگردان محترم فرموده اند «همه سوژه ها تکراری است» و صد البته «یک قصه نیست...» اما نه اینقدر هم «دقیقاً» همان قصه و همان جزئیات!
دانشجویان محترم دانشگاه پیام نور، واحد سمیرم جهت اطلاع از برنامه کلاسهای حقوق مدنی1، 4، 5 و8، حقوق تجارت 3 و حقوق اداری 1و2 در ترم جاری به صفحه زیر مراجعه کنند.
http://maghami.blogfa.com/page/class.aspx
البته برنامه کلاسهای آقای شمس را نیابتاً از طرف ایشان اعلام می کنم و هیچ گونه مسؤولیتی بابت تغییر احتمالی آن در آینده یا تغییر یکجانبه برنامه توسط دانشگاه، متوجه بنده نخواهد بود! در سایر موارد حتی الامکان سعی می شود برنامه از طریق این صفحه نیز به اطلاع دانشجویان برسد.
1) همه تجربه های سخنرانی و کنفرانس ها، حتی در همایش های بین المللی یک طرف و تجربه اولین روز تدریس یک طرف! روز گذشته مهمان دانشجویان حقوق شهر «سمیرم» بودیم، من و دوستم ذبیح الله شمس. داستان پرغصه پیام نور و پیدا نکردن مدرّس و مهمتر از همه هماهنگی دیرهنگام و بی اطلاعی بسیاری از دانشجویان از برنامه کلاس. به همین دلیل، کلاس حقوق اداری یک عملاً تشکیل نشد و کلاس حقوق اداری 2 هم با حدّاقل دانشجو! سعی کردم مباحثی از قانون مدیریت خدمات کشوری را مطرح کنم که هنوز در کتابها تدوین نشده است. خلاصه ای از مباحث را در جلسه آینده تکرار خواهم کرد. دو جلسه از درس حقوق تجارت 3 هم تشکیل شد که دانشجویان بیشتری شرکت کردند. طبق عادت و علاقه ام کمی مباحث بین المللی را هم مطرح کردم که امیدوارم جرقه ای باشد برای دانشجویانی که مخصوصاً به حقوق تجارت بین الملل علاقه دارند یا به دنبال اطلاعاتی از مباحث این رشته هستند. به هرحال، امیدوارم دانشجویان قصورهایم در تدریس را ببخشند؛ هرچه باشد حقوق اداری و حقوق تجارت تخصّص های اصلی من نبوده اند بلکه از زاویه مباحث حقوق اساسی و حقوق بین الملل دستی بر آتش این دو درس داشته ام و کمی تجربه عملی از دعاوی مربوط به اسناد تجاری. البته هفته آینده درس حقوق مدنی یک را هم خواهیم داشت. خیلی دوست داشتم حقوق بین الملل می گفتم!
2) برنامه درسی دقیق تر را روز یکشنبه ارسال خواهم کرد و در صورت تأیید دانشگاه، روی این صفحه هم قرار می گیرد. موضوعات و حواشی مربوط به کلاسهای درس را در این صفحه بخوانید:
http://maghami.blogfa.com/cat-9.aspx
3) اگر از مخاطبان غیراصفهانی وبلاگ هستید و نمی دانید سمیرم کجاست، در نقشه استان اصفهان، تقریباً جنوبی ترین شهر است و با «سیب» شیرین و «آبشار» معروفش شناخته می شود! دیروز برای سومین بار بود که به این شهر سفر می کردم؛ دو بار برای تفریح و دیگر... چند وقت پیش گوینده شبکه خبر اسم این شهر را اشتباه تلفظ کرد! تلفظ رایج چنین است: Semirom. عکس های آبشار بماند برای وقتی دیگر که دوربینم را ببرم و طیف گسترده رنگهای سبز درختها را بریزم توی یک قاب.
4) شنبه آینده برای دانشجویان خبرنگاری، مبانی حقوق خواهم گفت. قصد داریم برنامه های جانبی هم داشته باشیم تا اشتباهات را در نگارش اخبار حقوقی (مثل اخبار بین المللی، حوادث، مجلس و...) کاهش دهیم. یکی از این برنامه ها درباره نهادهای بین المللی خواهد بود. اگر دوستان حقوقدان، گاهی خبری می خوانند یا می شنوند و بعد از اشتباه در تلفظ، اشتباه در اعلام نام نهادهای حقوقی، قوانین و... «رنج» می برند، موضوع را گوشزد کنند تا حدّاقل در این برنامه ها، آموزش داده شود.
5) معمولاً اساتید علوم ارتباطات از طریق سایت یا وبلاگ شخصی، هم با جامعه اطلاعاتی و هم با دانشجویان در ارتباط هستند اما مدرّسان سایر رشته ها کمتر دست به چنین ریسکی می زنند. باوجود این، به مخاطبان سابق وبلاگ قول می دهم این وبلاگ همچنان پابرجا باشد و به جز مطالبی که جنبه اطلاع رسانی دارد یا انتشار آثار علمی و یادداشتهای حقوقی است؛ سایر نوشته ها و مطالب وبلاگ فارغ از جایگاه کنونی یا آینده ام (هرجا که باشد) استمرار خواهد داشت.
6) از همه دوستان استمداد دارم! لطفاً یک طرح سه فوریتی در خصوص نگارش و ارسال مطلب برای ماهنامه تصویب و اقدام مقتضی مبذول فرمایید!



